SPOSÓB NA OMÓWIENIE CZĘŚCI PIERWSZEJ "PRZEDWIOŚNIA"...

Zaczęłam omawianie "Przedwiośnia" Stefana Żeromskiego. Zaznaczam, że poniższy pomysł dotyczy części pierwszej książki, czyli rozdziałów: "Rodowód" oraz "Szklane domy". Na realizację trzeba przeznaczyć dwie godziny lekcyjne. Połączyłam tutaj metodę stacji oraz nowoczesne narzędzia coachingowe. Zajęcia dzięki nim stają się atrakcyjne dla ucznia i rozbudzają wyobraźnię, kreatywność oraz ciekawość. 

Metoda stacji- Dzielimy klasę na stosowną ilość grup. Każdy zespół musi odwiedzić wszystkie stacje (w ten sposób "odkrzesłowiamy" uczniów) i rozwiązać przygotowane przez nauczyciela zadania. Grupy wykonują zadania w określonym czasie, a potem prezentują na forum swoje odpowiedzi.

Do zadań wykorzystałam karty Klanzy- Ecco, Tandoo, Personita, karty Dixit, kości STORY CUBES (podróże), Grę na emocjach. Oj, działo się!

STACJA 1.

Wykorzystajcie karty Ecco (Klanza) do opisu rewolucji w Baku. Wybierzcie jedną i dorysujcie do niej elementy, które odzwierciedlą wizję rewolucji w „Przedwiośniu”. Uzasadnijcie wybór i zinterpretujcie swoją pracę.

Uwaga! Nie można odchodzić od treści lektury. Na potwierdzenie waszej wizji podajcie cytaty z książki.

 

STACJA 2.

Za pomocą wybranych kart Personita (Klanza) przedstawcie postać Cezarego- jego charakter, sposób bycia, zachowania.

Uzasadnijcie wybór kart. 

Pamiętajcie- portret to charakter, osobowość Czarka, a karty z pozostałymi postaciami nawiązują do zachowania bohatera. 

Uzasadnijcie wybór.

STACJA 3.

Za pomocą kart Tandoo zobrazujcie relacje Czarka z rodzicami.

Ojciec, Seweryn _Czarek

Matka, Jadwiga_Czarek

Karty obrazkowe symbolizują sytuacje, a drogowskazy kierunek relacji, sposób kontaktowania się.

Należy wybrać co najmniej dwie karty obrazkowe + dwa drogowskazy do każdej relacji.

Uzasadnijcie wybór.

STACJA 4.

Wybierz 3 karty Dixit, które odzwierciedlają najważniejsze momenty z życia Cezarego na podstawie I części powieści. Wybór uzasadnijcie.

STACJA 5.

Opiszcie stosunek starego i młodego Baryki do rewolucji na podstawie I części powieści. Wykonajcie graficzną notatkę z cytatami.

STACJA 6.

Ukażcie podróż Cezarego i Seweryna z Baku do Polski za pomocą kości Story Cubes. Omówcie etapy podróży i wydarzenia, które miały podczas niej miejsce.

STACJA 7.

Opiszcie uczucia, przeżycia, refleksje, emocje Cezarego Baryki, wykorzystując odpowiednie karty z Gry na emocjach. Można do każdej sytuacji użyć więcej niż jednego obrazka:

         a)      Podczas rewolucji w Baku,

         b)     Skazanie matki na roboty i  jej śmierć,

         c)      Ujrzenie ciała pięknej Ormianki na wozie z trupami,

         d)     Spotkanie ojca,

         e)      Skonfrontowanie mitu o szklanych domach z rzeczywistością.

 Muszę przyznać, że lekcja przebiegła sprawnie, a młodzież pracowała z zaangażowaniem!  Szczerze polecam!

Anna Konarzewska

POJEDYNEK WIESZCZÓW...

Uczniowie często pytają mnie o przyczyny konfliktu między dwoma najsłynniejszymi wieszczami romantycznymi: Adamem Mickiewiczem i Juliuszem Słowackim. 

Żeby nie wykładać im kawy na ławę, angażuję całą klasę w interaktywną dyskusję tych poetów.

Wszyscy przed przeprowadzeniem debaty mają za zadanie zapoznać się z biogramami  obu twórców. Następnie młodzież przygotowuje transparenty, plakaty agitujące swoich ulubieńców.

Wyznaczam ucznia prowadzącego spotkanie wieszczów, który ma za zadanie stawianie pytań poetom, moderowanie dyskusji oraz włączanie widzów (czyli pozostałych uczniów) w konfrontację.

Dwie osoby chętne wchodzą w role: Adama i Juliusza. Ci uczniowie musieli rzetelnie przygotować się do debaty, szczególnie pod kątem:  swojego dzieciństwa, nauki, relacji z rodziną, sławy, pracy, perypetii życiowych, wspólnych spotkań, śmierci, podróży, przyjaciół, spotkań na emigracji, twórczości, improwizacji podczas kolacji w domu Januszkiewiczów w 1840 roku, udziału w walkach powstańczych, emocji, przyczyn konfliktu.

Na koniec podsumowujemy gorącą dyskusję, odpowiadając wspólnie na pytanie: Co zyskała literatura i kultura dzięki twórczości Mickiewicza i Słowackiego?

Muszę przyznać, że przeprowadziłam tę lekcję w swoich trzech klasach drugich liceum i mogę śmiało rzec, że ta forma zajęć wciągnęła wszystkich w dyskusję, nawet tych najbardziej opornych, ale przede wszystkim zainteresowała młodych ludzi. 

Anna Konarzewska

Poniżej prezentuję zdjęcia z lekcji (za zgodą uczniów):

 

 

 

Powodzenia!

Z TOLERANCJĄ NAM DO TWARZY!

Niedawno z blogerką- Magdaleną Budą- postanowiłyśmy otworzyć dla Was konkurs, którego tematem jest szeroko pojęta tolerancja.

Szczegóły znajdziecie tutaj: https://bycnauczycielem.blogspot.com/2018/09/uwaga-konkurs-ogolnopolski-dla.html 
Zapraszamy!

Postanowiłyśmy, że przygotujemy dla Was na swoich blogach przykładowe scenariusze lekcji na ten temat, mimo że tematyka ta przeważa na naszych stronach. Skoro same coś wymyśliłyśmy, to musimy zaangażować się w akcję poza konkursem. Ja przygotowałam zajęcia dla młodzieży, natomiast Magda stworzy coś dla młodszych uczniów.

1.  Na początku lekcji wyświetlamy uczniom grafikę (znalezione w zasobach internetu):

Interpretujemy obrazek: Wszyscy ludzie są tacy sami, bez względu na narodowość, kolor skóry, wyznanie, czy orientację seksualną. Dyskusja. Włączenie pojęć: tolerancja, rasizm, ksenofobia, homofobia, nacjonalizm.

2. Kolejnym krokiem jest projekcja filmu produkcji BBC:

3. Rozmawiamy o tym, jak dzieci widzą różnorodność? Czego dorośli powinni uczyć się od dzieci? Co udowodniły dzieci, wypowiadające się w filmie?

4. Następnie uczniowie wybierają z kart Klanza- Personita jeden portret. Próbują opowiedzieć coś o osobach przedstawionych na karcie. Jakiej są narodowości? Ile mają lat? Czym się mogą zajmować? Co lubią? Jaki mają charakter, osobowość? Z jakimi problemami mogą się zmagać na co dzień? Co czują, kiedy jest im przykro, a co ich cieszy?

5. Kiedy wszyscy zaprezentują swoją postać, podsumowujemy wypowiedzi wnioskami- co łączy tych ludzi, a co dzieli? (każdy z ludzi bez względu na to kim jest, co robi, jakiej jest narodowości, zmaga się z podobnymi problemami, emocjami, łączą ich podobne pasje, przeżycia...).

6. Następnie włączamy filmik z castingu X Factor z udziałem Michała Szpaka:

7. Dyskutujemy nad reakcją publiczności, Kuby Wojewódzkiego, Mai Sablewskiej i Czesława Mozila przed występem Michała. (brak szacunku, ośmieszenie Michała, nietolerancja na wygląd, uznanie Michała za dziwaka, wiara w człowieka). Porównujemy to zachowanie z reakcją publiczności i jury po występie. Co wpłynęło na taki odbiór Michała? Dlaczego nie powinniśmy poddawać się sile pierwszego wrażenia? Jaki wydźwięk ma piosenka Czesława Niemena "Dziwny jest ten świat" w kontekście całego występu? Co chciał Michał przekazać publiczności przez swój występ? Jaka moc drzemie w tekście Niemena? Uzasadnijcie ponadczasowość tej piosenki.

8. Kolejnym krokiem jest gra na emocjach. Wykorzystujemy tutaj karty z popularnej gry dostępnej w Empiku. 

9. Uczniowie odpowiadają na trzy pytania:

* Gdybyś był/a na miejscu Michała Szpaka na scenie- podczas castingu, co byś czuł/a?

* Jak czułbyś/abyś się, gdybyś był/a świadkiem agresji wobec drugiego człowieka? (obcokrajowca, homoseksualisty, muzułmanina...) 

* Jak czujesz się w towarzystwie, które nie akceptuje ciebie? 

W odpowiedzi na pytania wybierają trzy karty, które odzwierciedlają ich uczucia. Uzasadniają wybór na forum klasy.

W tym ćwiczeniu chodzi o włączenie uczuć, empatii, zrozumienia w relacjach międzyludzkich.

10.  Włączamy film:

11. Dyskutujemy o przedstawionym eksperymencie. Co chcieli osiągnąć twórcy tego eksperymentu? Jak możemy opisać reakcje ludzi- pozytywne i negatywne? Jak zinterpretować pojęcie "chleba powszedniego" w kontekście tego filmu? Jakie argumenty padają z ust przechodniów? Jak wygląda tolerancja w Polsce? Jakie stereotypy myślowe odnajdujemy w filmie? 

12.  Dzielimy klasę na grupy. Zespoły przedstawiają za pomocą kart Klanzy- Tandoo, jak można zapobiegać nietolerancji? Jak powinny wyglądać właściwe relacje międzyludzkie? Omawiają zadania na forum.

Karty z sytuacjami dotyczą ludzkich relacji, a karty ze znakami drogowymi ilustrują, jak wyjść z danej sytuacji i rozwiązać problem.

13. Podsumowujemy zajęcia rundą niedokończonego zdania: "Tolerancja to...", "Warto być tolerancyjnym, ponieważ...", "Dowiedziałem się...", "Będę zwracał uwagę na...".

Anna Konarzewska

                                      JAK ROZMAWIAĆ Z UCZNIAMI O FILOZOFII?

Są lekcje języka polskiego, które wymagają od nauczyciela szczególnej wyobraźni, aby pobudzić do działania swoich uczniów. Tematem, który kwalifikuje się tutaj jest filozofia, a właściwie jej podstawy. Zaczynam omawianie antyku od mitologii, dopiero potem przechodzę do ram czasowych, światopoglądu, kultury i filozofii. No właśnie... filozofii. Jak o niej ciekawie mówić? Jak zainteresować młodzież? Pomysł ten zrodził się w sposób spontaniczny. Zapraszam!

1. Na jednej z lekcji prezentujemy uczniom czołowych filozofów antyku i nurty filozoficzne (arche- Heraklit z Efezu, materializm- Demokryt z Abdery, idealizm- Platon, arystotelicy, sofiści, Sokrates, cynicy- Diogenes z Synopy, epikureizm, stoicyzm oraz sceptycyzm).

2. Następnie wybierają jedną kartę Dixit, która kojarzy im się z wybraną filozofią antyczną. Uzasadniają swój wybór na forum klasy.

3. Potem wyjmuję z torebki owinięty w chusteczkę kamień- a dokładnie fluoryt. Tak to wygląda:

Pytam uczniów: Co trzymam w dłoni? Jak myślicie, co to jest?
Uczniowie zaciekawieni rzucają różne odpowiedzi: "po prostu chusteczka, nic nie ma w środku, w środku jest coś delikatnego, w środku jest jajko... "
Kiedy padnie kilka odpowiedzi, a pomysły im się wyczerpią, podaję moje "zawiniątko" uczennicy, która ma za zadanie podpowiedzieć swojej klasie, co poczuła.
Padnie zapewne słowo: "kamień".

Tu zwracamy uwagę na to, że każdy człowiek inaczej postrzega rzeczywistość, każdy ma inną wyobraźnię,  że oprócz zmysłów do badania rzeczywistości używamy rozumu, doświadczeń. Za pomocą tego ćwiczenia określamy filozofię Arystotelesa- poznajemy świat najpierw za pomocą zmysłów, a dopiero potem rozumu.

4. Potem odpakowuję kamień i konkretnie go nazywam. Mówię, że to fluoryt. Uczniowie mogą opowiedzieć o zastosowaniu i właściwościach tego minerału- kruchy, ma różne barwy, fluorescencja, pasta do zębów, fluorowanie wody. Możemy wspomnieć, że nazywany jest kamieniem geniuszy- rozbudza intuicję i przeczucia, pomaga wejrzeć w siebie.

Pytamy się uczniów jak przełożyć istnienie tego kamienia na ludzką egzystencję? (mogą paść odpowiedzi: życie ludzkie jest też kruche, delikatne, kolory minerału świadczą o różnorodności ludzi- każdy ma jakiś dar, talent, walor, człowiek też jest wartościowy, piękny i dobry- kalokagatia, nawiązanie do filozofii Arystotelesa, itp.)

5. Następnie wyświetlam uczniom zdjęcie:

 Rozmawiamy o tym, co widzimy na pierwszym planie: strome zbocze, uśmiechniętą rowerzystkę, ludzi siedzących bądź stojących nad przepaścią- jakby fragmentem jakiejś budowli, a drugi plan jest jakby z innego wymiaru, przedstawia ludzi, którzy stoją nienaturalnie, łamią prawa fizyki.
Potem zdjęcie odwracamy i rozmawiamy o mylnym pierwszym wrażeniu, o perspektywie, punkcie widzenia rzeczywistości i sposobie odbioru sytuacji, wydarzeń w naszym życiu:

Nawiązujemy tutaj do stoicyzmu- na każdą sytuację należy umieć patrzeć z dwóch różnych perspektyw. Jeżeli spotka nas nieszczęście, to starajmy znaleźć korzyści z danej sytuacji lub wartościowe wnioski.

6. Następnie słuchamy piosenki Szymona Wydry "Teraz wiem" i odnajdujemy w tekście filozofię:

 7. Na koniec lekcji uczniowie wyszukują cytaty filozofów antycznych, które odzwierciedlają ich filozofię życiową. Uzasadniają wybór.

Anna Konarzewska

 

ZROZUMIEĆ PRZYPOWIEŚĆ...

W tej chwili omawiam z moimi "pierwszakami licealnymi" mitologię, mamy niezwykle ciekawe zajęcia, w które zaangażowani są uczniowie, przebierając się za postaci mitologiczne... był też teatrzyk kamishibai, czy pantomima, ale myślę już o kolejnych lekcjach. 

Niedługo zaczniemy omawiać fragmenty Biblii, w tym przypowieści.

Przeważnie analizujemy kilka różnych przypowieści na zajęciach, natomiast przedstawię Wam dzisiaj pomysł na zrozumienie istoty tego gatunku.

Zaczynamy lekcję od mojego pomysłu z wiosennymi tabliczkami. 

Pisałam o tym tutaj: https://bycnauczycielem.blogspot.com/2018/08/jak-rozpoczynac-i-konczyc-lekcje-normal.html

Wybrane osoby losują spośród żółtych kartek pytania, na które odpowiadają po zapoznaniu się z tematem lekcji: Jak zrozumieć sens przypowieści, czyli paraboli?

1. Uczniowie wybierają po jednej karcie Dixit. Zadaję im pytanie: co widzą na obrazku? - chodzi tu o dosłowne odczytanie przedstawionej sytuacji. Następnie proszę, aby odszukali głębię- drugą warstwę- która ukrywa się pod dosłownością. Doszukują się tutaj metafor, symboliki, próbują zinterpretować na swój sposób obrazek. I tutaj wprowadzamy pojęcie PARABOLI, czyli PRZYPOWIEŚCI. 

2. Czytamy przypowieść "O synu marnotrawnym", aby pokazać uczniom, jak funkcjonuje pojęcie paraboli w literaturze:

Łk 15,11-32

Pewien człowiek miał dwóch synów. Młodszy z nich rzekł do ojca: "Ojcze, daj mi część majątku, która na mnie przypada". Podzielił więc majątek między nich. Niedługo potem młodszy syn, zabrawszy wszystko, odjechał w dalekie strony i tam roztrwonił swój majątek, żyjąc rozrzutnie. A gdy wszystko wydał, nastał ciężki głód w owej krainie i on sam zaczął cierpieć niedostatek. Poszedł i przystał do jednego z obywateli owej krainy, a ten posłał go na swoje pola żeby pasł świnie. Pragnął on napełnić swój żołądek strąkami, którymi żywiły się świnie, lecz nikt mu ich nie dawał. Wtedy zastanowił się i rzekł: Iluż to najemników mojego ojca ma pod dostatkiem chleba, a ja tu z głodu ginę. Zabiorę się i pójdę do mego ojca, i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ciebie; już nie jestem godzien nazywać się twoim synem: uczyń mię choćby jednym z najemników. Wybrał się więc i poszedł do swojego ojca. A gdy był jeszcze daleko, ujrzał go jego ojciec i wzruszył się głęboko; wybiegł naprzeciw niego, rzucił mu się na szyję i ucałował go. A syn rzekł do niego: "Ojcze, zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ciebie, już nie jestem godzien nazywać się twoim synem". Lecz ojciec rzekł do swoich sług: "Przynieście szybko najlepszą szatę i ubierzcie go; dajcie mu też pierścień na rękę i sandały na nogi! Przyprowadźcie utuczone cielę i zabijcie: będziemy ucztować i bawić się, ponieważ ten mój syn był umarły, a znów ożył; zaginął, a odnalazł się". I zaczęli się bawić. Tymczasem starszy jego syn przebywał na polu. Gdy wracał i był blisko domu, usłyszał muzykę i tańce. Przywołał jednego ze sług i pytał go, co to ma znaczyć. Ten mu rzekł: "Twój brat powrócił, a ojciec twój kazał zabić utuczone cielę, ponieważ odzyskał go zdrowego". Na to rozgniewał się i nie chciał wejść; wtedy ojciec jego wyszedł i tłumaczył mu. Lecz on odpowiedział ojcu: "Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przekroczyłem twojego rozkazu; ale mnie nie dałeś nigdy koźlęcia, żebym się zabawił z przyjaciółmi. Skoro jednak wrócił ten syn twój, który roztrwonił twój majątek z nierządnicami, kazałeś zabić dla niego utuczone cielę". Lecz on mu odpowiedział:
"Moje dziecko, ty zawsze jesteś przy mnie i wszystko moje do ciebie należy. A trzeba się weselić i cieszyć z tego, że ten brat twój był umarły, a znów ożył, zaginął, a odnalazł się". 

3. Uczniowie wyszukują elementy dosłowne i metaforyczne, potrafią je rozgraniczyć. Odczytują symbolikę postaci, sytuacji, wydarzeń. Odnajdują wartości moralne, przesłanie, uniwersalność.

4. Rozmawiamy o relacjach ojciec-syn. Charakteryzujemy postaci- ojca i synów. Doszukujemy się w bohaterach konkretnych postaw i zachowań. 

5. Uczniowie na podstawie tego utworu wskazują cechy paraboli: opowieść z ukrytym przesłaniem, ma dwie warstwy: dosłowną (jawną, dostępną dla każdego) oraz ukrytą (metaforyczną, symboliczną), prosta fabuła, schematyczne postaci, brak określonego miejsca i czasu akcji, ponadczasowość.

6. Następnie włączamy film krótkometrażowy "Arka", 2007- reż. Grzegorz Jonkajtys:

7. Po projekcji każdy uczeń zapisuje kilka zdań na kolorowych kartkach o warstwie dosłownej filmu- fabuła, postaci, przestrzeń, miejsce akcji. Przyklejamy kartki na tablicy. Rozmawiamy o przedstawionej historii. Na pewno uczniowie zauważą tutaj analogię do biblijnego potopu. Możemy nawiązać do arki Noego. Zwrócą uwagę, że bohater odkrywa u siebie śmiertelną chorobę, że świat czeka zagłada, itp.

8. Zastanawiamy się nad postacią pierwszoplanową- kim może być, co o niej wiemy, jak się zachowuje, co przeżywa, co robi...

9. Na kolejnych kartkach uczniowie zapisują sens tej przypowieści filmowej. Przyklejamy wszystkie odpowiedzi na drugiej połowie tablicy, odczytujemy. Wywołujemy dyskusję, zastanawiamy się nad przesłaniem. (Arka symbolizuje życie bohatera, jest samotnym, starszym człowiekiem, nie potrafi pogodzić się z życiem w zamknięciu- w izolacji, dlatego próbuje popełnić samobójstwo, bohater nie potrafi poradzić sobie z otaczającą go rzeczywistością, itd.)

10. Kończymy lekcję metodą wiosennych tabliczek w kolorze zielonym. Uczniowie odpowiadają na wylosowane pytania:

 Anna Konarzewska